సైగల్ పాట

కిటికీ తెరల కుచ్చుల్ని
పట్టుకు జీరాడుతుంది దిగులుగా నీ పాట
చిరుగాలి రెక్కల మీద
చిర్నవ్వు కదలికల కలల వీణ

చిగురాకు కొనపై
మంచుబిందువు మరణవేదన
కాలం క్రూర శాసనానికి
కునారిల్లుతున్న కూజితం

స్రవించే స్వరపేటికని
నిర్దాక్షిణ్యంగా తెంపేసి
కాలం మెడలో హారంగా అలంకరిస్తుంది జీవితం
సజీవ వేదనా స్రవంతిగా
ప్రవహిస్తూనే వుంటుంది నీ పాట.

వీణ తీగల మీద కదలాడే వేళ్ళు
మెల్లిగా తెగిపోతాయి.
వేగంగా వీచే గాలిలోకి
భళ్ళున కూలిపోతుంది చెట్టు.

బాధని స్వరాల సరంగా కూర్చి
లోకాన్ని ఊహల తోటల్లోకి నడిపించి
తను మాత్రం
కాలగర్భంలో వొత్తిగిలి పడుకుంటుంది.

దిక్కుల్ని ధ్వనులతో బంధించి
వెన్నెల ధనస్సు సంధించి
చీకట్లను ధ్వంసం చేసి
కాంతి శిఖరాగ్రాన సిందూరమయి
పలకరిస్తాడు.

అతనే వినిపించకపోయినా
అతని పాట వినిపిస్తుంది
మెల్లిగా కదిలి
తుపానయి చుట్టుముడుతుంది జ్ఞాపకంలా.

నడుస్తున్న నిన్ను వెంటాడి వేధిస్తుంది
రాత్రిలోంచి రాలి పడ్డ స్వప్నంలా.

("రక్తస్పర్శ" 1985)

ఇవాళ సైగల్ స్మృతిని మళ్ళీ తట్టి లేపిన చిత్రశిల్పి, మిత్రుడు అన్వర్ భాయికి కృతజ్ఞతలతో

కారామాస్టారూ...బందరు రోడ్డు కబుర్లూ!

ఇది రెండు పుష్కరాల కిందట బెజవాడ బందరు రోడ్డు మీద కారా మాస్టారూ...నేనూ!వొక సాయంకాలపు సుదీర్ఘ నడక తరవాత మా దండమూడి సీతారాం కెమెరా కంట్లో పడ్డాం.

బెజవాడలో వున్న రోజుల్లో కూడా కాళీపట్నం రామారావు మాస్టారితో నేను కలిసిన సందర్భాలు చాలా తక్కువ. ఆయన్ని మొదటి సారి ఖమ్మంలో నేను ఇంటర్ సెలవుల్లో కలిశాను. అప్పుడే ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో నా కథ అచ్చయ్యి వుండడం వల్ల ఆయన్ని కలవడానికి పాస్ పోర్టు దొరికినట్టయింది. "రా. నీ గురించి పురాణం గారు చెప్పారు," అన్నారాయన నన్ను కబుర్లకి పిలుస్తూ.

ఆ తరవాత బెజవాడలో కాళీపట్నం గారిని తుమ్మల వేణుగోపాల రావు గారింట్లోనూ, పురాణం గారింట్లోనూ అనేక పర్యాయాలు కలిశాను, కానీ - ఆయనతో సుదీర్ఘ సంభాషణకి వేదిక అయ్యింది బెజవాడ బందరు రోడ్డు. "ఆంధ్రజ్యోతి" కార్యాలయం నించి బయటికి నడిచి, మేమిద్దరం బందరు రోడ్డుని ఈ చివర నించి ఆ చివర దాకా మా కాళ్లతో కొలిచినట్టే తిరిగాం. అప్పుడు కథారచన గురించీ, తన పరిచయాల గురించీ, తెలుగు కథలకి సంబంధించి తనకి వున్న ప్రణాళికల గురించి మాస్టారు చాలా విషయాలు చెప్పుకొచ్చారు. అవి అప్పటికి నాకు కొంత స్పూర్తినిచ్చాయి కానీ, ఆ తరవాత నేను అనుకోకుండా కవిత్వంలోకి దారి తప్పడం వల్ల అవన్నీ బూడిదలో పోసిన పన్నీరయ్యాయి!

వంశీ బ్లాగులో నండూరి కథ!

మిత్రుడు వంశీ బ్లాగులో నండూరి రామ మోహన రావు గారి "లలిత పిన్ని" కథ ఇప్పుడే చదివాను. కథ బాగుంది. చాసో గారి "వాయులీనం" గుర్తుకొచ్చింది వొక్క సారిగా!

కథలో వచన శైలి విషయంలో నండూరి గారికి ఎంత పట్టింపు వుండేదో స్పష్టంగా తెలుస్తుంది,ఇందులో ఆయన వాడిన పంక్చుయేషన్ మార్కులు వొక సారి గమనిస్తే! ఆయన దగ్గిర పనిచేసిన కాలంలో ఈ కామాలు, ఫుల్ స్టాపులు, హైఫెన్ ల గురించి చాలా సార్లు వినేవాణ్ని, మెత్తటి తిట్లూ తినేవాణ్ని.

ఈ కథలో నాకు లలిత పిన్ని కంటే ఎక్కువగా నండూరి వారే కనిపించారు. లలిత పిన్ని మాదిరిగానే నండూరికి కూడా సంగీతం వొక అణగారిన లోలోపలి కోరికగానే వుండిపోయిందని చాలా సార్లు అనిపిస్తుంది.

http://janatenugu.blogspot.com/2012/01/blog-post_7140.html


తా.క. : వంశీ, మీ బ్లాగులో కామెంట్ ఆప్షన్ లేదా, ఏమిటి? అందుకే, ఇది ఇక్కడ పోస్ట్ చేస్తున్నా.

మహాకవి ఆరుద్రతో వొక సభలో...స్మృతిచిత్రం!

పాతికేళ్ళ కిందటి చిత్రం ఇది.

నేను ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో పని చేస్తున్న కాలంలో బెజవాడ ప్రెస్ క్లబ్ లో మహాకవి ఆరుద్ర సాహిత్య ప్రసంగం చేశారు. ఆ సభకి అధ్యక్షత వహించే అవకాశం అప్పుడు నాకు దొరికింది. ఆరుద్ర ఈ సభలో చేసిన ప్రసంగం ఎప్పటికీ మరచిపోలేను. తన బాల్యం, యవ్వనం తో మొదలుకొని, అప్పటికి తన సాహిత్య దృక్పథంలో వచ్చిన మార్పులన్నిటినీ ఆరుధ్ర పూసగుచ్చినట్టు వివరించారు. సభ తరవాత ప్రశ్నలూ- జవాబులలో కూడా ఆరుద్ర చాలా సేపు మాట్లాడారు.

"మీరు నిమ్మళంగా, నిశ్శబ్దంగా వున్నారు కానీ,నాతో తెగ మాట్లాడించారు." అని ఆ రోజు సభ తరవాత ఆరుద్ర నవ్వుతూ అన్నారు.

అక్షరాలు అలలై..ఎగసిపడింది కృష్ణమ్మ!

పరిచయాలు అక్కర్లేని మన వాడు...అక్కడెక్కడి నించో...!

చిత్రంగా మనం గదులు కట్టుకున్నట్టే
నదులకూ తాళాలు వేస్తాం కదా,
అన్నాడు అఫ్సర్ అప్పుడెప్పుడో పదిహేనేళ్ళ క్రితం తెనాలి ప్రయాణంలో....కృష్ణా నదిలో విజయవాడ నుంచి చెన్నై వెళ్ళే బకింగ్ హామ్ ప్రధాన కాల్వపై దుగ్గిరాల దగ్గిర లాకులను చూసి.
“ఆ తాళాల సందుల్లోంచి
నురగలు కక్కుతున్న నీళ్ళలో “ కన్నీళ్లను కూడా చూశాడు తను.

అందుకే, గదుల గోడల్ని కూల్చేసి, ఇప్పుడు ప్రపంచం సరిహద్దుల్ని చిత్రంగా చెరిపేస్తున్నాడు అఫ్సర్. అచ్చమయిన తెలుగు బిడ్డడిగా పరదేశంలో మన మాతృభాషకి సమున్నత పట్టం కట్టాడు. మన భాషా సౌరభాల్ని దశదిశలా వ్యాపింపజేస్తున్నాడు. అమెరికాలోని టెక్సాస్ యూనివర్సిటీలో ఆచార్యునిగా తనవైన విజయ బావుటాల్ని ఎగరేస్తున్నాడు. చిన్నప్పుడు సంప్రదాయ బద్ధంగా అరబ్బీ, ఉర్దూ చదువుతూ ఆంగ్లంలో కవితలల్లుతూ తెలుగులోకి ట్రాన్స్ లేటయిన అఫ్సర్ ఇప్పుడు ఆసియన్ స్టడీస్ అధ్యాపకునిగా తెలుగు పలుకుబడికి అమెరికాలో పీఠం వెయ్యడం ఎంత గర్వకారణం!
సీనియర్ జర్నలిస్టుగా ఎప్పుడూ చెరో పక్క ఇద్దరు సహచరుల భుజాల మీద చెయ్యేసి, బెజవాడ వీధుల్లో నవ్వుతూ అలపురాని కబుర్లెన్నో చెప్పిన అఫ్సర్ ఒక్కసారిగా అందరినీ ఆశ్చర్యపరుస్తూ సప్తసముద్రాలూ దాటేశాడు. కవిగా మనకెంత దగ్గిరవాడో దూరమెళ్లినా స్నేహితుడిగా అంత ఆత్మీయుడు. సున్నిత మనస్కుడు. చలించే, చెమ్మగిలే గుణాలే అఫ్సర్ ని తాజాతాజాగా రీఛార్జ్ చేసే సాధనాలు. అల్లకల్లోల అంతర్లోకాలను చుట్టేసి ప్రతిభావంతంగా అనుభూతులను అక్షరబద్ధం చేసే అఫ్సర్ నిజానికి పరిచయం అక్కర్లేని కవి, సాహితీ విమర్శకుడు. ఇప్పుడేం చేస్తున్నారో తెలియని ఏ నలుగురి కోసమో ఈ కాస్తా...

నిరంతర అధ్యయనశీలిగా, అంతర్జాతీయస్థాయి పరిశోధకునిగా, భాషావేత్తగా, వచన రచననూ కవితామయం చేసి అందంగా మనతో చదివించే అఫ్సర్ ఏకంగా టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆప్షనల్ గా అవకాశమివ్వని ద్వితీయ భాషగా తెలుగుని కంపల్సరీ బోధనకు ప్రవేశపెట్టి వినుతికెక్కాడు. విస్తృత సాహితీ సేద్యం చేసే అఫ్సర్ ఏ అనుభవాన్నయినా కవిత్వంగా మలచుకునే పదసంపన్నుడు. ఎక్కడున్నా అస్తిత్వ అన్వేషణే వస్తువుగా ఆయన కవిత అలా అలా సాగిపోతూనే .....మనకి మరో “విశ్వకవి”ని చూపుతుందేమో వేచి చూద్దాం. బెజవాడ బుక్ ఫెస్టివల్ గుర్తుకు రాగానే ఏదో కోల్పోతున్న వెలితి భావనతో ఆంధ్ర భూమి “మెరుపు” కోసం ప్రత్యేకంగా తన అనుభూతుల్ని అక్షరీకరించాడు మన అఫ్సర్!
- పాషా, ఆంధ్ర భూమి "మెరుపు", జనవరి 1, 2012.


అక్షరాలు అలలై..ఎగసిపడింది కృష్ణమ్మ!

బెజవాడ అంటే బ్లేజ్ లాంటి ఎండలూ కాదు, లీలా మహల్ సినిమా కాదు, బీసెంట్ రోడ్డు షాపింగూ కాదు. చివరికి కృష్ణవేణి నడుమ్మీద వడ్డాణం లాంటి ప్రకాశం బ్యారేజి కూడా కాదు ఆ మాటకొస్తే!

బెజవాడ అంటే పుస్తకాలు, పుస్తకాలు, పుస్తకాలు. అంతే!

అటు అలంకార్ సెంటరు నుంచి ఇటు ఏలూరు రోడ్డు దాకా విస్తరించిన పుస్తకాల రోడ్డు. ఏం వున్నా, లేకపోయినా కానీ, ఆ పుస్తకాలూ, ఆ పుస్తకాల రోడ్డు లేని బెజవాడని అస్సలు వూహించలేను.

ఆ బీసెంటు రోడ్డుకీ, ఏలూరు రోడ్డుకీ, మోడర్న్ కేఫ్ కీ, ఇంకా కొన్ని అడుగులు వేస్తే, ఆకాశవాణికీ, ఆంధ్రజ్యోతి ఆఫీసుకీ మధ్య వొక లాంగ్ వాక్ కి వెళ్తే, వొకరిద్దరు గొప్ప రచయితలయినా వెతక్కపోయినా తామే గంధర్వుల్లా ఎదురు కావచ్చు. కొన్ని అపురూపమయిన క్షణాలు మీ గుండె జేబుల్లోకి అనుకోకుండా రాలిపడ వచ్చు.
కానీ, ఇప్పుడు ఈ దృశ్యం మారిపోయింది, ఈ ఇరవయ్ మూడేళ్లుగా -

ప్రతి జనవరి నెలా వొక సాయంకాలం అలా స్టేడియం గ్రౌండ్స్ దాకా నడిచి వెళ్తే, ఆ అందమయిన దృశ్యాలన్నీ ఇప్పుడు వొకే దృశ్యం – అదే, పుస్తకాల పండగ-లో కలగలసిపోయి అనేక దీపకాంతుల దర్శనం వొక్కసారిగా అయ్యి, కళ్ళూ మనసూ జిగేల్మంటాయ్!

ఈ ఇరవై మూడేళ్లలో అన్నీ మారిపోయాయి. మనుషులు మారినట్టే, వీధులు మారిపోయినట్టే పుస్తకాలు మారిపోయాయ్! పుస్తకాల ముఖచిత్రాలు మారాయి, ధరలు మూడింతలు అయ్యాయి. పుస్తకం నల్ల పూస కాలేదు కానీ, పుస్తకం కొనాలంటే జేబు తడుముకునే పరిస్తితి వచ్చింది. ఎంతో ఇష్టపడి చదవాల్సిన పుస్తకం ధర బరువు వల్ల భారంగా మారుతోంది...అయినా, పుస్తకాలు కొనే అలవాటు తగ్గలేదు ఇప్పటికీ! దానికి కొండ గుర్తు: వొకప్పుడు పుస్తకాల పండక్కి వెళ్తే, వొక గంటలో రెండు రౌండ్లు కొట్టి చక్కా ఇంటికొచ్చేసేవాళ్లం. ఇప్పుడో? అది వొక పూట పని, సాలోచనగా అనుకుంటే వొక రోజు పని.

రాష్ట్రంలో ఎన్నో చోట్ల పుస్తకాలు పండగలు జరుగుతున్నాయి ఇప్పుడు. అన్ని చోట్లా అదే హడావుడి. దేశ విదేశాల పుస్తకాలు.కొత్త కొత్త పుస్తకాలు షాపులు. సాయంత్రపు సాహిత్య సాంస్కృతిక కచేరీల హోరు.

కానీ, అది బెజవాడకి మరీ లోకల్ పండగ. అసలు పుస్తకం అనే పదార్థానికి వొక రూపం ఇచ్చిన అమ్మ బెజవాడ. తెలుగు సంస్కృతిని వేలు పట్టి నడిపించిన పత్రికల బుడి బుడి నడకలు చూసిన బెజవాడ. ప్రసిద్ధ అక్షరజీవుల ఆత్మల్ని కలిపిన ఆధునిక బృందావని బెజవాడ. అట్లాంటి బెజవాడలో పుస్తకాల పండగ అంటే ....అది అందరి పండగ. బుద్ధిజీవుల హృదయస్పందనల్ని కలిపే పండగ. సహృదయ పఠితల మేధో సమాగమం.


కొన్ని సంధ్యల్లో ఇక్కడ వందనం చేద్దాం,
చేతులు గుండెల్లా జోడించి, మనసులోకి రెండు కళ్ళూ తెరిచి...

అక్షరాల్లో జీవిస్తున్న అపురూపమయిన వాళ్ళకి,
చేతుల్లో పుస్తకాలుగా మాత్రమే మిగిలిపోయిన కీర్తి శేషులకి,
జీవితాలకి అక్షర రూపాన్నిచ్చిన సౌందర్య మూర్తులకి,
మనలోని నిరాకార ఆలోచనల్ని సాకారం చేసిన వాక్య శిల్పులకి,
దారి తప్పిపోతున్న మానవీయ అనుభూతులకు చిరునామాలయిన ఆ సుపథికులకి.
•